Choroby układu moczowego u dzieci

26 stycznia 2016

Choroby układu moczowego mają to do siebie, że nie oszczędzają nikogo – nawet najmłodszych. Mało tego: dzieci stosunkowo często zapadają na rozmaite infekcje związane z układem moczowym. Z tego powodu warto zapoznać się z najczęściej pojawiającymi się u dzieci chorobami tego układu, ich objawami oraz okolicznościami, w których może do nich dojść.

Jeżeli chodzi o choroby układu moczowego u dzieci, to zakażenia nerek oraz dróg moczowych są drugą co do częstości grupą zakażeń narządowych – w tym niechlubnym rankingu wyprzedzają je jedynie zakażenia układu odde­chowego. Z czego to wynika? Przede wszystkim z faktu, że nerki dziecka są dużo bardziej obciążone pracą (niemowlę oddaje mocz średnio od 10 do 30 razy na dobę, dziecko w wieku przedszkolnym 6-8, a uczeń szkoły podstawowej 4-6) oraz wrażliwsze na działanie różnego rodzaju czynników szkodliwych niż nerki dorosłego. Właśnie z tego powodu u najmłodszych łatwiej dochodzi do ostrych procesów chorobowych umiejscowionych w nerkach, np. wad wrodzonych (1-2% wśród ogółu wszystkich dzieci).

Czynniki sprzyjające chorobom układu moczowego

Skąd u dzieci biorą się rozmaite choroby układu moczowego? Mają na to wpływ przede wszystkim zakażenia bakteryjne oraz zatrucia chemiczne, polekowe lub endogenne. Co warte podkreślenia, powyższe czynniki odpowiadają nie tylko za powstawanie chorób układu moczowego po urodzeniu, ale także przyczyniają się do ich powstawania w życiu płodowym. Możliwe jest także wystąpienie chorób dziedzicznych, choć te w przypadku układu moczowego pojawiają się stosunkowo rzadziej.

Popularne wśród dzieci choroby układu moczowego, ich objawy i leczenie:

Jakie niepokojące objawy powinny zwrócić naszą szczególną uwagę? W przypadku młodszych dzieci choroby układu moczowego przejawiają się najczęściej utratą łaknienia, spadkiem wagi, apatią, rozdrażnieniem i gorączką – są to jednak objawy o raczej ogólnym charakterze i stąd dość trudno bez badań zdiagnozować konkretną dolegliwość. Jeżeli zaś chodzi o objawy choroby u niemowląt, to dominują raczej wymioty, wolne stolce, czasami zdarzają się również napady drgawek. Z tego powodu niezwykle ważne jest, żeby rodzic zwracał baczną uwagę na częstotliwość i sposób oddawania moczu przez dziecko. Należy mieć przy tym na uwadze, że częstość oddawania moczu i jego dobowa ilość potrafi się wahać w zależności od wieku, ilości wypitych płynów, nawodnienia dziecka oraz temperatury otoczenia.

Nazwa Typowe objawy Sugerowane leczenie
Zakażenie układu moczowego Pierwszym objawem jest gorączka, utrata apetytu, bóle brzucha lub wymioty (niemowlęta). Ból, pieczenie podczas siusiania oraz częste parcie na pęcherz (dzieci po szóstym roku życia). Antyniotykoterapia. Częstsze pojenie dziecka (np. wodą z cytryną). Ciepłe kąpiele.
Kłębuszkowe zapalenie nerek Skąpomocz od 100 do 300 ml na dobę. Mała ilość białka w moczu, krwinek czerwonych oraz wałeczków. Obrzęki na twarzy. Nadciśnienie tętnicze krwi. Pobyt w szpitalu pod obserwacją.
Kamica nerkowa Nudności, wymioty, utrata łaknienia. Bolesne oddawanie moczu. Częstomocz i popuszczanie moczu w małych ilościach. Silny ból o charakterze kolki nerkowej. Zapalenia sromu/napletka. Przy dużych i średnich kamieniach usunięcie operacyjne. Przy małych kamieniach przezskórne rozkruszenie ich przy użyciu fali mechanicznej. Obfite nawadnianie. Odpowiednia dieta.
Zespół nerczycowy Obecność białka w moczu. Częstsza skłonność do infekcji. Obrzęki twarzy, szczególnie pod oczami i na powiekach. Cienka, podatna na urazy skóra. Matowe włosy. Łamliwe paznokcie. Brak apetytu i osłabienie. Leczenie farmokologiczne. Odpowiednia dieta o małej zawartości soli i tłuszczu oraz o wysokiej zawartości pełnowartościowego białka.

Należy pamiętać, że nieleczona choroba układu moczowego może doprowadzić do różnych poważnych komplikacji, np. uszkodzenia nerek. Niebezpieczne jest też zakażenie całego organizmu bakteriami, które początkowo znajdowały się wyłącznie w układzie moczowym – w takiej sytuacji dziecko musi koniecznie trafić do szpitala.