Guz pęcherza moczowego

24 września 2015

Guz pęcherza moczowego bardzo często wykrywany jest zbyt późno, gdy szanse na jego wyleczenie są dużo mniejsze. Wynika to z tego, że pacjenci często bagatelizują pierwsze objawy. Jakie je rozpoznać? I jakie są właściwie przyczyny tego typu nowotworu?

Nowotwory złośliwe pęcherza moczowego rzadko atakują osoby młodsze – w większości przypadków rozpoznawane są po 55. roku życia. Diagnozę częściej słyszą mężczyźni, u których zapadalność na guz pęcherza moczowego jest aż czterokrotnie wyższa niż w w przypadku kobiet i wynosi ok. 7% wszystkich zachorowań na nowotwór. Stanowią oni aż 3/4 pacjentów z nowotworem pęcherza moczowego.

Przyczyny guza pęcherza moczowego

Do głównych przyczyn zachorowań na guza pęcherza moczowego należą:

  • palenie tytoniu (aż sześciokrotnie zwiększa ryzyko zachorowania),
  • długotrwały kontakt z niektórymi substancjami chemicznymi (arylaminy, benzydyna, anilina) – dotyczy to szczególnie osób, które pracują w przemyśle skórzanym, gumowym, tekstylnym, naftowym lub mają na co dzień bezpośredni kontakt z barwnikami,
  • cukrzyca (zwiększa ryzyko zachorowania o 40%),
  • choroby pasożytnicze pęcherza moczowego, np. schistomatoza, wczesna menopauza (między 42. a 45. rokiem życia),
  • odbyte w przeszłości leczenie radioterapią i chemioterapią.

Spełnianie tych warunków nie oznacza jeszcze, że z całą pewnością zachorujemy na guza pęcherza moczowego, choć znacząco zwiększa ryzyko. Ponadto należy zaznaczyć, że ww. czynniki kancerogenne mogą dać o sobie znać nawet po wielu latach i osoba, która rzuciła palenie w wieku 30 lat, może równie dobrze zachorować na nowotwór pęcherza moczowego po 60-tce.

Objawy i leczenie guza pęcherza moczowego

Najczęstszym objawem guza pęcherza moczowego jest obecność krwi w moczu, czyli tzw. krwiomocz. Może on czasami powodować ból w czasie oddawania moczu, a także ustępować po pewnym czasie (jednak mimo to nowotwór dalej się rozwija). Zdarza się, że ilość krwi jest tak niewielka, że nie powoduje zmiany koloru moczu i wykrywa ją dopiero badanie moczu.

Objawami współtowarzyszącymi nowotworowi pęcherza moczowego są: częste oddawanie moczu, pieczenie przy jego oddawaniu, nagłe uczucie parcia na pęcherz, wrażenie niepełnego opróżnienia pęcherza moczowego. Nie są to jednak objawy charakterystyczne wyłącznie dla guza pęcherza moczowego i równie dobrze mogą oznaczać inną, lżejszą chorobę dróg moczowych, np. infekcję lub kamicę. Niemniej zawsze należy skonsultować te objawy z zaufanym lekarzem.

W przypadku osób z zaawansowanym nowotworem pęcherza moczowego mogą wystąpić również objawy związane z miejscowym postępem choroby, np. ból w podbrzuszu lub okolicy lędźwiowej, bezmocz lub bóle kostne związane z przerzutami.

Leczenie

Leczenie guza pęcherza moczowego zależy od stopnia jego zaawansowania. Jeśli zostanie wykryty we wczesnym stadium, leczenie obejmuje: usunięcie guza, chemioterapię, aby zapobiec nawrotom, regularne kontrole.

W przypadku nowotworu pęcherza, który okazał się inwazyjny, leczenie obejmuje jedną z trzech opcji: usunięcie części pęcherza moczowego, usunięcie całego pęcherza moczowego, radioterapię. Dodatkowo, przed lub po tych zabiegach, stosuje się chemioterapię. Nowotwór inwazyjny powoduje również przerzuty na inne narządy, najczęściej węzły chłonne, płuca, wątrobę lub kości. W trzech ostatnich przypadkach średnia długość życia wynosi 12-18 miesięcy.

Po leczeniu

Aż 50-70 proc. przypadków nowotworów pęcherza powoduje nawroty, więc bardzo istotna jest regularna kontrola, wykonywana co 3 miesiące przez pierwsze dwa lata od zakończenia leczenia, a następnie co 6 miesięcy przez kolejne 3 lata. Taka obserwacja jest prowadzona przez całe życie chorego, ponieważ w przypadku guza pęcherza moczowego nawroty z progresją są możliwe do końca życia.