Skąd się bierze i jak leczyć zakażenie układu moczowego u dzieci?

30 marca 2018

U dzieci często dochodzi do zakażenia układu moczowego (ZUM). Problem w tym, że u niemowląt i małych dzieci zakażenie jest trudne do rozpoznania, gdyż przebiega bez charakterystycznych objawów. Wykrycie zakażenia jest tym trudniejsze, że maluch nie jest w stanie powiedzieć, co mu dolega, zaś starsze dzieci często ukrywają kłopotliwe objawy z powodu wstydu.

Układ moczowy u dziecka to częsta lokalizacja zakażeń. Szacuje się, że do 7. roku życia objawy zakażenia układu moczowego wystąpią przynajmniej jeden raz u około 8% dziewczynek i 2% chłopców. Co ciekawe, w ciągu trzech pierwszych miesięcy życia infekcje układu moczowego częściej występują u chłopców, ale potem stopniowo zaczynają przeważać u dziewczynek – zakażenie dotyka 5,7% dziewczynek w wieku 3-6 miesięcy i aż 8,3% w wieku 6-12 miesięcy. Najczęstszą przyczyną ZUM są bakterie escherichia coli – odpowiadają one za 80-90% przypadków pierwszorazowego zachorowania.

Jakie są objawy zakażenia układu moczowego?

W przypadku starszych dzieci objawy ZUM są dość łatwe do rozpoznania, najczęściej chodzi o ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, częste oddawanie moczu, bolesne parcie na pęcherz, nietrzymanie moczu, bóle podbrzusza i okolicy lędźwiowej, zmianę koloru lub zapachu moczu. Niestety u niemowląt i małych dzieci wykrycie zakażenia jest dużo trudniejsze, często jedyny objaw stanowi brak apetytu, apatia lub gorączka – aż 13% gorączkujących niemowląt okazuje się cierpieć z powodu zapalenia! Wczesne rozpoznanie ZUM jest tym ważniejsze, że u części dzieci może rozwinąć się nadciśnienie tętnicze i przewlekła choroba nerek (takie ryzyko występuje zwłaszcza przy współistniejącej wrodzonej lub czynnościowej patologii układu moczowego).

Zakażenie układu moczowego trzeba podejrzewać u każdego dziecka, które z niewyjaśnionej przyczyny gorączkuje. Dlatego jeżeli tylko termometr wskazuje wysoką temperaturę, a nasze dziecko nie kaszle i nie ma kataru, to natychmiast powinniśmy zgłosić się z maluchem do lekarza, który zleci badanie ogólne moczu. U noworodków – ze względu na częste rozprzestrzenianie się zakażenia drogą krwi – często konieczne jest też wykonanie posiewu krwi.

Uwaga: w przypadku podejrzenia istnienia anomalii układu moczowego lekarz może zlecić wykonanie dodatkowych badań, takich jak USG nerek i pęcherza.

Leczenie zakażenia układu moczowego u dzieci

Podstawą w leczeniu ZUM u dzieci jest stosowanie antybiotyków. Ich dobór, sposób podania (doustnie, dożylnie, domięśniowo) oraz długość stosowania zależy między innymi od wieku dziecka oraz ciężkości objawów. W niektórych przypadkach dziecko musi być jednak poddane leczeniu w szpitalu – jest to konieczne m.in. w sytuacji, gdy maluch wymaga dożylnego podawania antybiotyku (niektóre leki doustne są dopuszczane do stosowania dopiero od określonego wieku, np. 3 miesięcy).