Twój mocz ma dziwny zapach lub kolor? To może być choroba układu moczowego

31 sierpnia 2017

Mocz oddajemy średnio od czterech do sześciu razy na dobę, więc łatwo i szybko możemy zauważyć wszelkie nieprawidłowości w jego barwie lub zapachu. Nagłej zmiany właściwości moczu lepiej nie ignorować, bo objaw ten może świadczyć o wystąpieniu jednej z chorób układu moczowego.

Mocz to jedna z podstawowych wydzielin organizmu i dostarcza nam wielu cennych informacji o stanie naszego zdrowia. Każda zmiana we właściwościach fizykochemicznych moczu lub częstotliwości jego oddawania może bowiem świadczyć o wystąpieniu jednej z wielu chorób układu moczowego. U zdrowego człowieka mocz powinien być stosunkowo jasny i klarowny oraz mieć barwę bursztynową, a jego woń nie powinna być w żaden sposób wyczuwalna, niemniej świeży mocz posiada charakterystyczną, lekko kwaskową woń. Jeżeli nasz mocz wygląda lub pachnie inaczej, to warto się tym zainteresować, choć nie popadajmy od razu w panikę.

Bez paniki! To nie musi być choroba układu moczowego

Zapach i barwa moczu mogą ulegać zmianom w trakcie życia każdego człowieka. Nie zawsze musi być to oznaka chorób. Najczęstszą przyczyną zmian w moczu są produkty spożywcze zawierające barwniki, a także warzywa lub owoce, które posiadają substancje naturalne barwiące mocz, choć na zmianę woni i koloru moczu – poza naszą dietą – wpływać mogą też zaburzenia hormonalne albo przyjmowane przez nas leki. Intensywny zapach moczu może również wskazywać na odwodnienie – jest gęstszy, gdyż nasz organizm próbuje zaoszczędzić wydalaną z organizmu wodę. Jeśli jednak ostry, nieprzyjemny zapach wydalanego moczu utrzymuje się przez dłuższy czas, to może świadczyć to o tym, że nasz organizm zmaga się z chorobą układu moczowego. W takim przypadku konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Twój mocz pachnie lub wygląda inaczej niż zwykle? Uważaj:

  • słodki zapach moczu, przypominający woń owoców, może świadczyć o zbyt wysokim poziomie cukru i hiperglikemii,
  • zapach acetonu w moczu (przypomina woń kwaśnych jabłek) wskazuje na kwasicę cukrzycową (ketonową), która może doprowadzić do kwasicy metabolicznej,
  • zapach stęchlizny świadczy o chorobie wątroby lub trzustki,
  • zapach amoniaku w moczu bywa efektem infekcji bakteryjnych,
  • intensywny zapach przypominający drożdże często oznacza infekcję grzybiczą,
  • czerwona, czerwonobrązowa lub pomarańczowa barwa moczu może być efektem zwiększonego wydzielania bilirubiny lub marskości wątroby,
  • zielonkawy mocz może świadczyć o zakażeniu pałeczką ropy błękitnej lub zapaleniu gruczołu krokowego.

Czasami brzydki zapach moczu może być też efektem chorób genetycznych i wynikać z braku jednego z enzymów. Za rybi zapach moczu odpowiada natomiast rzadka choroba o nazwie trimetyloaminuria, którą powoduje niedobór jednego z enzymów biorących udział w przemianach trimetyloaminy. Fenyloketonuria to z kolei schorzenie, które polega na gromadzeniu się w organizmie aminokwasu fenyloalaniny – można ją rozpoznać po „mysim” zapachu moczu.

Moczu nie można olać

Zmiana koloru i zapachu moczu często jest pierwszym sygnałem poważniejszej choroby – może na przykład świadczyć o zakażeniu układu moczowego. Nie warto jednak popadać od razu w panikę, bo w większości przypadków różnice w kolorze/zapachu moczu są rezultatem specyficznej diety, albo mniejszej tolerancji na produktu żywnościowe. Niemniej tylko odpowiednie badania są w stanie rozwiać wszelkie wątpliwości.